zondag 26 maart 2017

Het eerste Oost-West conflict

Tom Holland, Persian Fire: The First World Empire
and the Battle for the West (GB 2005)
Nederlandse titel: Perzisch vuur
Geschiedenis, 448 pp.
28 februari 2017


Het zal ergens rond 1974 zijn geweest dat wij in de Griekse les geteisterd werden door de Anabasis van Xenophon, een Atheense soldaat en historicus van ergens voor Christus die iets van doen had gehad met Perzische oorlogen en daar een (in mijn ogen) oorverdovend saai boek over had geschreven. Het schijnt dat zijn Grieks relatief gemakkelijk te volgen was en daarom was het één van de eerste teksten die wij ter vertaling voorgelegd kregen. Ik heb het boek daarna zo snel mogelijk vergeten. In het weinige dat ik me er later nog van kon herinneren, ging het over de Grieks-Perzische oorlogen waarin onder meer de roemruchte slag bij Marathon plaats vond, maar dat bleek niet te kloppen. De Grieks-Perzische oorlogen waren eerder en het was niet Xenophon die daarover geschreven had, maar Herodotus. Over die oorlogen heeft Tom Holland een boek geschreven, en wat voor boek. Het leest eerder als de heet-van-de-naald artikelen van een oorlogsverslaggever dan als een duf geschiedenisboek. Heel andere koek dan Xenophon dus.

Nou ben ik op de een of andere manier niet zo van de veldslagen en dergelijke, dus het is een hele prestatie van Holland dat hij mij mee wist te krijgen. Maar het is niet alleen oorlog wat de klok slaat in dit boek. Een groot deel van dit boek gaat over het ontstaan van het Perzische wereldrijk en vervolgens over de Griekse stadsstaatjes die zich aan de periferie daarvan bevonden. Holland doet dat vlot en smakelijk en met humor, terwijl je tegelijkertijd een behoorlijk goed beeld krijgt van beide partijen.

vrijdag 17 maart 2017

'Ik ga liever met een boek naar bed'

Aldus een kop op de omslag van Margriet nummer 12, die net is uitgekomen. Lekker prikkelend, hè?

Mijn moeder was lang geleden geabonneerd op het blad. Destijds (de jaren zeventig) had je maar twee damesbladen, zoals ze toen nog heetten, en dat waren de Margriet en de Libelle. De Libelle was vooral voor de RK dames en de rest las de Margriet. Niet bepaald verwend of kieskeurig als we toen nog waren las ik het blad altijd met plezier, maar ik geloof niet dat ik het de laatste veertig jaar nog heb ingezien. Wat heeft dit alles dan met mij en mijn blog te maken? Nou eh ....... niet schrikken, maar ik ben één van die drie vrouwen die bekennen, en het is de schuld van mijn blog. Hoe dan? Welnu, dat ging zo.

zondag 12 maart 2017

Bont en uitbundig

Karan Mahajan
Family Planning (India 2008)
Roman, 264 pp.
Niet in het Nederlands vertaald
16 februari 2017


Dit boek is bijna net zo chaotisch en over-the-top en barstensvol leven als New Delhi, waar het speelt. De familie Ahuja is een soort microkosmos van het chaotische en stampvolle India: maar liefst dertien kinderen van zestien jaar en jonger en nummer veertien is onderweg. Grote gezinnen gezellig? Niet dit grote gezin: "The house was the riots of 1947, the children massacring one another with a calm disrespect for personal boundaries."

Soapster
De oudste zoon is nog maar zestien en schaamt zich zo voor de uitpuilende kinderkamer dat hij geen van zijn vrienden ooit heeft verteld hoeveel broertjes en zusjes hij heeft. 'Waarom in godsnaam zoveel?' vraagt hij aan zijn vader, de minister van Ruimtelijke Ordening, die het als zijn missie ziet om de verkeerschaos van Delhi op te lossen door de aanleg van zoveel mogelijk fly overs. Vader Rakesh moet daarop het antwoord schuldig blijven, want hij kan moeilijk bekennen dat hij zijn lelijke vrouw alleen maar sexy vindt als ze zwanger is. Rakesh heeft bovendien wel meer aan zijn hoofd en biedt even later zijn ontslag aan als minister (voor de 63ste keer). Tegelijkertijd breekt er een politieke crisis in de stad uit omdat een personage uit een populaire soap dood is gegaan (de betreffende acteur wilde de serie uit) en neemt de premier naar aanleiding daarvan een onverwachte en onconventionele stap. O ja, en zoon Arjun richt een abominabel slechte rockband op om indruk te maken op een meisje. Hij is tenslotte zestien.

zondag 5 maart 2017

De sprong in het duister

Griet op de Beeck
Vele hemels boven de zevende (België 2013)
Roman, 272 pp.
17 januari 2017


Wat een betoverend begin en wat een mooie stukken verderop in het boek. Je ziet meteen dat Op de Beeck een talentvolle schrijver met een eigen stem is. Eentje om in de gaten te houden. Maar er zijn ook minder goed uit de verf komende aspecten aan dit debuut, dat een belofte inhoudt die nog niet volledig wordt ingelost.

De ontbrekende liefde
Het boek gaat over enkele leden van een disfunctionele familie die allemaal liefde ontberen. Eva is de eerste die aan het woord komt en de belangrijkste.
Ik ben zesendertig. Dat is niet jong en ook niet oud. Ik kan heel goed autodansen en op hoge hakken lopen, risotto maken en lief zijn voor kleine dieren. Hoe dat precies moet, leven, daar ben ik nog niet helemaal achter, maar ik kan redelijk goed doen alsof. Dat is een begin, vind ik. Ik kan ook verdienstelijk uitleggen aan anderen hoe het misschien zou moeten, en daar wordt soms naar geluisterd, merk ik, wat mij dan een beetje verbaast.
Haar verhaal is hartverscheurend, vooral omdat de meest dramatische gebeurtenis in haar leven (en in het boek) met een omweg wordt prijs gegeven. Ze is op haar zesendertigste nog steeds alleen, het soort vrouw dat eindeloos geeft, maar slechts weinig terug krijgt, omdat ze dik en lelijk is. Haar twaalfjarige nichtje Lou, de dochter van haar zuster Elsie, lijkt veel op haar. Allebei zijn ze heel lief en heel kwetsbaar. Elsie is de stoere zuster, die het voor elkaar lijkt te hebben met een flitsende baan en een succesvolle man. Maar ze stort zich wel in een hartstochtelijke relatie met kunstenaar Casper, dus zo goed is haar huwelijk niet. Hun vader is Jos, een alcoholist met een zeurende vrouw en een zeer pijnlijk geheim. Op de Beeck geeft deze vijf mensen steeds afwisselend het woord.

dinsdag 28 februari 2017

Fijne rechtbanksprookjes

Inmiddels is de term binge watching ook tot Nederland doorgedrongen. Het is een creatieve variatie op de term binge drinking (wat bij ons zo treffend 'comazuipen'  heet) en het is typisch een verschijnsel uit het dvd-tijdperk, nu je in één dag of nacht een hele serie van begin tot eind uit kunt kijken. Sommige mensen, zoals een goede vriendin van mij, zijn zo vatbaar voor dit soort verslavend kijkgedrag dat ze bewust nooit een hele serie tegelijk meer in huis halen, want anders moet die achterelkaar afgekeken worden, zoals bij mij een bonbondoos in één keer leeg moet. Van comakijken heb ik zelf geen last. Meestal ben ik na een uur tv loeren wel uitgekeken en verveel ik me.

John Grisham
Even verslaafd
Maar onlangs betrapte ik mijzelf op een mooi staaltje binge reading. Ineens was ik zomaar even verslaafd aan John Grisham. Vroeger had ik ook een al een hele serie van zijn rechtbankthrillers gelezen, maar dat was in de vorige eeuw en nooit meerdere achterelkaar. Maar ineens voldeed-ie zo uitstekend dat ik er onlangs drie in successie uitlas. Zodra ik er eentje uit had, liet ik meteen een volgende op mijn e-reader zetten. Binnen een minuut gepiept met mijn Kindle en ze kostten ook maar een schijntje.

zondag 19 februari 2017

Opzet of ongeluk? Aanslag of pech?

Noah Hawley,
Before the Fall (VS 2016)
Roman, 401 pp.
Nederlandse titel: Voor de val


"Everyone has their path. The choices they’ve made. How any two people end up in the same place at the same time is a mystery. You get on an elevator with a dozen strangers. You ride a bus, wait in line for the bathroom. It happens every day. To try to predict the places we’ll go and the people we’ll meet would be pointless." Dit is de openingszin van Before the Fall en als je het uit hebt, zou je daar meteen naar moeten terugkeren. Want dit begin is mede de oplossing voor het raadsel van het privévliegtuig dat zestien minuten na het opstijgen van Martha's Vineyard met elf mensen aan boord om onverklaarbare reden in de oceaan stort. Er zijn twee overlevenden en dat zijn niet de twee hotshot miljardairs die regelmatig met privéjets vliegen, maar een toevallig meereizende kunstenaar en een klein jongetje. Waarom stort het vliegtuigje neer en waarom overleven juist zij? De vraag wordt in de eerste zin beantwoord, maar dat begrijp je pas als je het boek uit hebt.

Het verhaal achter het verhaal
Heb ik nu de plot weggegeven en het leesplezier verpest? Absoluut niet. Dit boek leest van begin tot eind als een thriller, waarin de auteur op geraffineerde wijze, vooral door flashbacks, steeds tipjes van de sluier oplicht van leven en karakter van de elf mensen aan boord. Uiteindelijk wordt ook duidelijk waarom het vliegtuig neerstort, maar achter deze onthulling gaat een veel interessanter verhaal schuil, of misschien wel meerdere verhalen, die actueel en urgent zijn, maar die de oppervlakkige lezer (zo blijkt uit sommige lezersreacties) zomaar kan missen omdat hij vanwege de knap opgebouwde spanning in veel te hoog tempo door het boek scheurt.

zondag 12 februari 2017

Op de vélocipède door het Zwarte Woud

Jerome K. Jerome,
Three Men on the Bummel (GB 1900)
Roman, 197 pp.
In talloos veel talen vertaald, maar niet in het Nederlands
Hier gratis te downloaden


Hyperbool. Grappig woord. Als je het niet kende zou je zomaar kunnen denken dat het een synoniem is voor Superbowl. Niets is minder waar. Ik ken het woord nog van mijn eerste studiejaar Engels, toen het aan de orde kwam in dat onmisbare werkje van M.H. Abrams, A Gossary of Literary Terms uit 1941. Elke week moesten we een aantal literary terms in ons hoofd stampen en zo leerde ik dat de hyperbool de stijlfiguur van de overdrijving is. Ik geloof niet dat ik vaak in de gelegenheid geweest ben om de term te hanteren, dus het doet me deugd dat ik nu eindelijk weer eens kan zeggen dat Jerome K. Jerome een meester in het gebruik van de hyperbool is. En dat dit wel een hele semi-geleerde inleiding is voor een uitermate melig werkje.

woensdag 1 februari 2017

Gisteren is vandaag

Stefan Zweig,
The World of Yesterday: Memoirs of a European (Oostenrijk 1942)
Memoires, 472 pp.
Oorspronkelijke titel: Die Welt von Gestern: Erinnerungen eines Euopäers
Nederlandse titel: De wereld van gisteren
9 januari 2017


Over dit boek heb ik heel lang gedaan. Niet omdat ik het vervelend of langdradig of moeilijk vond - integendeel. Deze memoires zijn zo boeiend en zo de moeite waard dat ik steeds maar een klein stukje wilde lezen om daar vervolgens uitgebreid bij stil te kunnen staan. Want met name Zweigs overpeinzingen over de aanloop tot de Eerste Wereldoorlog en de opkomst van het fascisme in de jaren dertig zijn zo relevant voor vandaag dat het verwerpelijk zou zijn om er zonder reflectie maar een beetje doorheen te jakkeren. Maar ook wat hij schrijft over zijn Weense jeugd is al meteen heel interessant.

Om misverstanden te voorkomen: deze autobiografie is er niet eentje van de gebruikelijke soort, over wat de schrijver deed en meemaakte en hoe zijn leven er van jaar tot jaar uit zag. Zo zegt hij vrijwel niks over zijn privéleven en komen we er in een achteloos bijzinnetje achter dat hij inmiddels getrouwd is. Nee, dit is een verhaal van intellectuele ontwikkeling: zijn eigen, maar evenzeer van die van zijn tijd, die zich uitstrekt van de beschermde gezapigheid van het laatnegentiende-eeuwse Wenen naar de verschrikkingen van het Nazisme, die voor Zweig als Jood nog eens extra gruwelijk waren. Hij pleegde dan ook niet lang na het voltooien van dit boek samen met zijn tweede echtgenote zelfmoord.

vrijdag 27 januari 2017

De wereld in een zandkorrel

To see a World in a Grain of Sand
And a Heaven in a Wild Flower
Hold Infinity in the palm of your hand
And Eternity in an hour.

Ja, dames en heren, het is weer Poëzieweek. Overal in het land gonst het van de gedichten en zelfs in onze eigen dorpsbibliotheek komen dichters op bezoek om ons te trakteren op hun werk.

Om je in de juiste stemming te brengen, krijg je hier een korte selectie uit eigen werk. Geen gedichten, want daar heb ik geen talent voor, maar blogposts over poëzie. Laat je inspireren!

Allereerst zijn hier twee prachtboeken over poëzie.

How to Read a Poem and Fall in Love with Poetry (VS 1999) van Edward Hirsch, is fantastisch. Hirsch doet precies wat de titel van zijn boek belooft. Hij leert je om poëzie te doorgronden en je er door mee te laten slepen.Het boek is een ware schatkist voor iedereen die een oprechte liefde voor poëzie heeft én de Engelse taal goed beheerst. Het is niet een boek om in één adem uit te lezen. Je moet er regelmatig eventjes voor gaan zitten en de tijd nemen om te genieten van dat Italiaanse sonnet of dat bluesgedicht. Je moet bereid zijn om moeite te doen en na te denken en te reflecteren. Je moet geen haast hebben om weer een boek van je lijstje te schrappen, maar je rustig overgeven aan dit boeiende en betoverende boek.

The Heart of the Haiku (VS 2011) van Jane Hirshfield is net zo'n juweel, maar dan alleen gewijd aan de haiku. Vele mensen over de hele wereld schrijven tegenwoordig wel haiku's en een beetje poëzieliefhebber weet dat het een ultrakorte, ultragecomprimeerde dichtvorm van Japanse oorsprong is. Veel minder mensen weten dat de haiku zoals we die nu kennen, weliswaar niet is uitgevonden maar wel is gevormd door de zeventiende-eeuwse Japanse dichter Bashō. De Amerikaanse dichter Jane Hirshfield schreef een schitterend lang essay over de man en zijn werk en leven, en geeft ons tegelijkertijd inzicht in wat een haiku is, wat een haiku doet.

Het thema van de poëzieweek 2017 is humor, daarom hier ook nog twee ontzettend geestige romans over een dichter en over de uitgevers van een poëzietijdschrift.

The Anthologist (VS 2009) van Nicholson Baker een zeer geslaagde en charmante kruising van causerie over poëzie en verhaal van een dichter die vast zit. De verteller is tegelijkertijd heel grappig én de wanhoop nabij. Zijn toon is in een en dezelfde zin nonchalant en gepassioneerd. Een knappe schrijver die daar iets moois van kan maken. De lezer moet wél een bovengemiddelde belangstelling voor poëzie hebben, anders zal dat onderdeel niet landen, maar ik weet zeker dat er genoeg mensen zijn die net zo van dit boek zullen genieten als ik.

Jammy Dodger (GB 2012) van Kevin Smith is is een heerlijke satire op het gesubsidieerde culturele en intellectuele leven in Belfast in 1988, een tijd waarin alle literaire lezingen aan de universiteit over Sylvia Plath gaan en de meer pretentieuze regisseurs wanhopig op zoek zijn naar experimentele toneelstukken, hoe rauwer en onbegrijpelijker hoe beter. Het is Britse komedie van de betere soort, met veel poëziecitaten en grapjes die het vooral goed zullen doen bij mensen die redelijk zijn ingevoerd in de Britse dichtkunst. Ik heb verscheidene keren zo hard moeten lachen dat de op schoot slapende poes zich een ongeluk schrok en snel weg sprong.

Ben je van plan om een activiteit in het kader van de Poëzieweek te bezoeken? Lees je wel eens poëzie? Wat voor poëzie? En waarom geniet je er van? Of waarom begin je er juist niet aan? Laat het me weten!

O ja, de regels waarmee ik deze blogpost opende vormen het begin van een gedicht van de Engelse dichter William Blake (1757-1827).


vrijdag 20 januari 2017

Boeken voor vandaag

Bron
Vandaag wordt de man met het allergrootste ego ter wereld beëdigd als de machtigste man ter wereld. Het is huiveringwekkend en we kunnen er niks tegen doen, behalve tegengeluiden laten horen en blijven laten horen. Van mijn kant zijn het steeds maar armzalige, petieterig tegengeluidjes, maar heel veel kleine tegengeluidjes kunnen samen een luide stem vormen die toch gehoord wordt en die misschien erger kan voorkomen.

Omdat dit een boekenblog is, volgen hier een paar inspirerende boekenlijsten en een profetisch citaat van een schrijver die al meer dan zestig jaar dood is.

The Guardian doet hier aanbevelingen voor een leeslijst voor de nieuwe president, wetende dat hij waarschijnlijk niet eens zijn eigen kwijlbiografie The Art of the Deal heeft gelezen, maar vooruit, je kunt het altijd proberen 😏

Als tegenstelling hier een overzicht in The New York Times van de favoriete boeken van Barack Obama. Het contrast tussen twee opeenvolgende presidenten is waarschijnlijk nooit groter geweest.

En dan hier nog een lijst naar mijn hart van een uitstekend boekblog dat ik al bijna een jaar of tien volg en dat ik nog steeds één van mijn favoriete literaire blogs is. Jenny geeft een lijst van Leesvoer Om Er Even Fijn Mee Tussenuit Te Knijpen, eentje met Boeken Die Je Optimistisch Maken en eentje met Boeken Die Solidariteit Creëren In Plaats Van Haat. Er staan diverse van mijn eigen favorieten bij, zoals het boek van Cordelia Fine en de roman Americanah, dus ik kan deze lijst niet warm genoeg aanbevelen.

Tot slot een citaat van de beroemde Amerikaanse schrijver en recensent H.L. Mencken (1880-1956), via deze taalwebsite. Wanneer hij deze uitspraak deed, weet ik niet, maar gezien zijn overlijdensdatum moet het meer dan zestig jaar geleden zijn. Dus niet meer zeggen dat niemand dit aan zag komen!
When the field is nationwide, and the fight must be waged chiefly at second and third hand, and the force of personality cannot so readily make itself felt, then all the odds are on the man who is, intrinsically, the most devious and mediocre -- the man who can most easily adeptly disperse the notion that his mind is a virtual vacuum. The Presidency tends, year by year, to go to such men. As democracy is perfected, the office represents, more and more closely, the inner soul of the people. We move toward a lofty ideal. On some great and glorious day the plain folks of the land will reach their heart's desire at last, and the White House will be adorned by a downright moron.  
Is er hier ook iemand die Trump een warm hart toedraagt en straks wél met plezier voor de buis gaat zitten? Ik ga een boek lezen.

PS Aarzel niet om je eigen commentaar toe te voegen. Ik stel het zeer op prijs als mensen de moeite nemen om reacties of aanvullingen te plaatsen. Heb je dit boek besproken op je eigen blog? Dan zou het fijn zijn als je een link bij de reacties plaatst.