zondag 15 oktober 2017

De eenvoudige dromer en de rijke overlever

David Malouf,
The Great World (Australië 1991)
Roman, 338 pp.
Nederlandse titel: De grote wereld


Voor wie hem niet kent: David Malouf is één van de belangrijkste Australische schrijvers en startte zijn literaire carrière als dichter. Dat laatste is meteen te merken als je aan dit boek begint. Malouf is een kunstenaar: zijn blik is diepgravend en origineel, en hij kan wat hij ziet en aldus doorgrondt jaloersmakend knap in woorden omzetten. De andere parallel met een gedicht is dat de betekenis van het verhaal zich pas vrijgeeft na zorgvuldige bestudering en dat de plot - voorzover die er is - niet bedoeld is om meeslepend te zijn. Allemaal redenen waarom ik dit boek waarschijnlijk helemaal op het verkeerde moment las. Of misschien ben ik wel niet de juiste lezer voor Malouf, dat kan ook.

zondag 8 oktober 2017

Omdat het onlangs 4 oktober was

Mijn huisgenoot P. Poekstra,
in een lieftallige pose.
Het was woensdag de naamdag van de Heilige Franciscus van Assissi, een datum die in de volksmond beter bekend staat als Dierendag. Ik wou daar eerst niet bij stil staan - dat doe ik anders ook nooit. Maar mijn nieuwe huisgenoot P.  Poekstra, die bijna een jaar geleden mijn woning overnam nadat zijn voorganger de heer M. Schootstra-Spinstra helaas naar de kattenhemel was vertrokken, drong erg aan. En omdat P. Poekstra hier de baas is, krijgen de lezende dierenliefhebbers vandaag een mooi lijstje met beestachtige boeken. Het is een eclectisch allegaartje van fictie en non-fictie geworden, dus de dierenminnende lezer (en dat is iedereen toch?) vindt er vast iets van zijn of haar gading bij.

Algemeen
  • Marc Hauser, Wild Minds (VS 2000)
    Toegankelijk wetenschappelijk boek over de cognitieve vermogens van dieren.
  • Rudy Kousbroek, Medereizigers (Nl 2009).
    Essays over de verhouding mens-dier.
  • David Liss, The Ethical Assassin (VS 2006).
    Sterke thriller waarin dierenrechten een belangrijke rol spelen.
Apen
  • Karen Joy Fowler, We Are All Completely Beside Ourselves (VS 2013).
    Roman over de nauwe band tussen een chimpansee en een paar kinderen.
  • Sue Savage-Rumbaugh en Roger Lewin, Kanzi (VS 1994).
    Over het taalonder zoek dat Savage-Rumbaugh uitvoerde bij (en samen met) de chimpansee Kanzi.

zondag 17 september 2017

Man en wolf

Robin Hobb,
Assassin's Quest (1997)
Nederlandse titel: Vermogen en wijsheid
Roman, 757 pp.
Deel 3 in de The Farseer Trilogy
Bespreking deel 1 en 2 hier


Wat stom dat ik bijna drie jaar heb gewacht om dit laatste deel in deze trilogie te lezen. Want wat een prachtig boek is dit! En wat een rijk idee dat er hierna nog twee trilogieën in deze zelfde serie volgen, die net zo goed schijnen te zijn. In dit laatste van deze eerste trilogie is hoofdpersoon FitzChivalry inmiddels in de twintig. In de eerdere delen hebben we gezien hoe hij in een middeleeuws aandoende fantasiewereld  als eenvoudig jongetje ineens naar het hof gehaald wordt, omdat hij de bastaardzoon van een prins blijkt te zijn en hoe hij daar ontdekt dat hij, net als anderen in de koninklijke familie, over telepathische gaven beschikt; en hoe hij helaas niet bepaald met open armen wordt ontvangen aan het hof, waar met name de jongere broer van zijn vader er alles aan doet om hem uit de weg te ruimen. Hij leidt een eenzaam en geïsoleerd leven aan het hof, totdat hij een paar onverwachte bondgenoten ontdekt. Maar een gezellige boel wordt het nooit.

zondag 3 september 2017

Ontmoeting in de dierentuin

Russell Hoban,
Turtle Diary (VS 1975)
Roman, 208 pp.
Nederlandse titel: Schildpaddagboek


In dit boek worden we getrakteerd op een heel mooi staaltje van slow food: klein maar fijn, en met een subtiel smaakpalet dat je alleen maar goed proeft als je het zorgvuldig leest en het geduldig op je in laat werken. Wat mij betreft absoluut verboden voor mensen die nog even een kort werkje zoeken om snel hun jaargemiddelde op te krikken. Die gaan dit saai vinden, omdat ze teveel haast hebben om de diepere lagen op te merken. Zo, daarmee heb ik meteen eventuele valse verwachtingen weggewerkt. De rest mag doorlezen 😉

dinsdag 29 augustus 2017

De Arthur van White

T.H. White,
The Once and Future King (GB 1938-77)
Roman, 832 pp.
Nederlandse titel: Arthur, koning voor eens en altijd
tot

Daar is-ie dan eindelijk. Mijn bespreking van de dikke klassieker die ik (en velen van jullie eveneens) al zo lang in de kast heb staan. Maar ik heb gesmokkeld. De pil bestaat uit vijf delen, waarvan ik op dit moment alleen de eerste drie heb gelezen. Waarom ik niet aan Candle in the Wind en The Book of Merlyn ben begonnen? Dat zal vanzelf blijken.

Eerst maar een algemeen inleidinkje. White liet zich voor deze verhalen inspireren door Le Morte Darthur, het vijftiende-eeuwse epos van Thomas Malory en een van de bekendste Arthurcycli in de Engelse taal. Zoals ik vorige week al zei, ging White op geheel eigen wijze met die verhalen aan de haal. Hij maakte van de tovenaar Merlyn bijvoorbeeld iemand die omgekeerd in de tijd leeft en zich daarom de twintigste eeuw herinnert, en het zo nu en dan over dingen als Freud en plastische chirurgie heeft.

zondag 20 augustus 2017

Verhalen voor eens en altijd

Koning Arthur, illustratie van N.C. Wyeth
Er zijn nog steeds hele volksstammen die geloven dat Koning Arthur een historische figuur was, die rond 500 na Christus als koning der Kelten de invasies van Germaanse barbaren bestreed en daar zelfs een tijd succesvol in was. Niet voor eeuwig, want die barbaren (nauwe verwanten van onze eigen Friese en Saksische voorouders) waren niet veel later druk bezig allerlei Angelsaksische koninkrijkjes in het huidige Engeland te stichten, die weer een paar eeuwen later verenigd zouden worden onder koning Alfred. Koning Alfred was echt, Arthur niet. Maar Alfred is door de meeste mensen buiten Engeland allang vergeten, terwijl Arthur onsterfelijkheid heeft verworven in een eindeloze stroom van verhalen, gedichten, films, musicals, romans, schilderijen en opera's. Hoe zit dat dan?

Vechtjas
Er is geen enkele tijdgenoot die Arthur noemt. Pas drie eeuwen later duikt er een zekere Arthur op in een Latijnse kroniek van een Welshe monnik, genaamd Nennius. Deze Arthur was een ware held, volgens Nennius: hij won 12 veldslagen tegen de Angelen en de Saksen en doodde tijdens de laatste slag eigenhandig niet minder dan 960 tegenstanders. Maar een koning was Arthur niet, in deze annalen. Nennius noemt hem 'dux bellorum' (legeraanvoerder) of 'miles' (soldaat). En het historische gehalte van de kroniek wordt door de huidige geschiedkundigen sowieso sterk in twijfel getrokken.

zondag 13 augustus 2017

Terug naar de oorlog

Sarah Waters,
The Night Watch (GB 2006)
Roman, 509 pp.
Nederlandse titel: De nachtwacht


Toen Sarah Waters dit boek, haar vierde roman, publiceerde, waren niet alle trouwe fans even enthousiast. Ze waren gewend aan haar plotgedreven, lesbische  pastiches uit de Victoriaanse tijd, en dan kwam Waters nu ineens met een psychologische roman die zich rond de Tweede Wereldoorlog afspeelde. En dan ook nog een die omgekeerd chronologisch werd verteld, met het eerste deel spelend in 1947, het tweede in 1944 en het laatste in 1941. Dit betekende dat de lezer veel meer moest nadenken en zich niet, zoals bijvoorbeeld bij het geweldige en spannende Fingersmith, gewoon mee kon laten slepen. Foei toch. Maar ook heel veel lezers prezen Waters, dat ze niet gemakzuchtig op de oude voet doorging, maar iets nieuws aandurfde. En die lof had natuurlijk nooit zo luid geklonken als Waters niet een succes van dit experiment had gemaakt. Want dat is het. The Night Watch is een subtiel en prachtig groepsportret, vol pijn en vol tederheid.

zondag 6 augustus 2017

Het hertje en de Holocaust

Shalom Auslander, 
Hope: A Tragedy (VS 2012) 
Roman, 304 pp.


Het zit Solomon Kugel niet mee. Eindelijk is hij met echtgenote en kindje en bejaarde moeder vanuit New York City naar een mooi huis op het platteland verhuisd, hoort hij op een nacht rare tikgeluiden boven zijn hoofd. Hij naar de zolder. En ja hoor, achter de stapel dozen heeft iemand een eigen hoekje ingericht. Het is een stokoude, onaangenaam ruikende, chagrijnige vrouw met een laptop, die hier al tijden blijkt te verblijven. En het allerergste is: het is Anne Frank, compleet met kampnummer op de arm getatoeëerd, dus hij kan haar niet eens met goed fatsoen het huis uitgooien.

zondag 30 juli 2017

Japanse kers langs de Friese meren

Miki Sakamoto,
De eeuw van de kersenbloesem (Japan 2011)
Oorspronkelijke titel: Die Kirschblütenreise, oder wie meine Großmutter Nao den Wandel der Zeit erlebte
Vertaald uit het Duits door Ewoud van Hecke
Roman, 352 pp


Zomaar een zaterdagochtend in Friesland, 10.03 uur. Een minuutje te laat vertrekt lijn 95 van station Leeuwarden naar eindbestemming Joure. Die minuut halen we wel weer in, want ik ben samen met iemand een eindje voor mij de enige passagier in de bus. Lekkere leesomstandigheden, dus ik haal mijn e-reader uit de tas en vertrek naar het Japan van de late negentiende eeuw. Daar werd in 1895 Nao, geboren, de grootmoeder van de schrijfster, wier leven zij heeft omgewerkt tot deze roman. Nao stamt uit een welgesteld samoeraigeslacht en wordt grootgebracht met de waarden van het oude Japan. Maar dat Japan staat op het punt om te verdwijnen, net als de daarbij behorende sociale orde, en net als het familiefortuin, dat de Tweede Wereldoorlog niet zal overleven.

zondag 23 juli 2017

Euphemismen, Hong Kong, drugs en nog veel meer

Amitav Ghosh,
Flood of Fire (India 2015)
Roman, 624 pp.
Nederlandse titel: Vloed van vuur


Als je de eerste twee delen van de Ibis Trilogie hebt gelezen (hier en hier besproken) dan herken je in de dialogen van dit derde deel onmiddellijk de eigen wereld die Ghosh via zijn taal heeft gecreëerd. En wat een boeiende wereld is dat. Ja goed, het gaat over de Opiumoorlog tussen de Britten en de Chinezen van 1839-1842, maar dat heeft Ghosh er niet van weerhouden om veel humor en lichtheid in het boek te stoppen. Net zo verfrissend is dat hij niet alleen het Britse perspectief maar vooral dat van de betrokken Indiërs en de Chinezen weergeeft. Grappig is hoe hij bijvoorbeeld één van de Indiase personages in China de volgende observatie over de Chinezen laat doen: "I suspect he believes that ordinary Englishmen (...) can petition their government, as people do in China. He doesn’t understand that it isn’t the same in England; these men cannot petition their government or do anything to affect official policy. I suppose everyone finds the despotisms of other peoples hard to comprehend."